ಮೈಸೂರು ಹುಲಿಯ ಹೆಜ್ಜೆಜಾಡುಗಳನ್ನರಸುತ್ತಾ…. | ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನರ ಈ ಕಾವಲು ಕೋಟೆ ಕಂಡಿರಾ?

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on telegram
Share on email
Share on print

-ಇಸ್ಮತ್ ಪಜೀರ್

ಭಾಷಾವಾರು ಪ್ರಾಂತ್ಯ ರಚನೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿಯೂ ಕನ್ನಡ ನಾಡೇ ಆಗಿದ್ದ ಕಾಸರಗೋಡನ್ನು ನಾನು ಈಗಲೂ ಮನೆಯಿಂದ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹೊರದೂಡಲ್ಪಟ್ಟ ನಮ್ಮದೇ ಮನೆಯ ಸದಸ್ಯ ಎನ್ನುತ್ತೇನೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ನೂರಾರು ಐತಿಹ್ಯಗಳನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡ ನಾಡು ಕಾಸರಗೋಡು. ಇನ್ನೊಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ನಾಡು ಕಾಸರಗೋಡಿಗೆ ಹಡೆದವ್ವಳಾದರೆ, ಕೇರಳ ತನ್ನ ಮಡಿಲಲ್ಲೇ ಸಾಕಿ ಬೆಳೆಸಿದ ತಾಯಿ.
ಅಂತಹ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಂಜೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಅನಾಸ್ಥೆಗೊಳಗಾಗಿ ಶಿಥಿಲಾವಸ್ಥೆ ತಲುಪಿದ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಅಭಿಮಾನದ ದೊರೆ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನರ ಕಾವಲು ಕೋಟೆಯೊಂದಿದೆ.

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆನರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಮಂಜೇಶ್ವರದ ಮೂಲ ಹೆಸರು ಮೈಸಿರ. ಮಂಗಳೂರು ಬಿಟ್ಟು ದಕ್ಷಿಣದತ್ತ ಸಾಗುವಾಗ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ಪುರಾತನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಪೇಟೆ ಉಳ್ಳಾಲ. ಉಳ್ಳಾಲದ ನಂತರ ಸಿಗುವ ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪೇಟೆ ಮಂಜೇಶ್ವರ. ಈಗ ಮಂಜೇಶ್ವರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮುಂದುವರಿದ ಪೇಟೆಯಾಗಿ ನಮಗೆ ಕಾಣಸಿಗುವುದು ಪಕ್ಕದ ಹೊಸಂಗಡಿ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪಳ. ಸುಮಾರು ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹೊಸಂಗಡಿ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪಳ ಎಂಬುವುದು ಹಳ್ಳಿಗಳೇ ಆಗಿದ್ದವು. ಹೊಸಂಗಡಿ ಎಂಬ ಹೆಸರೇ ಅದರ ಕನ್ನಡತನಕ್ಕೆ ಪ್ರಬಲ ಸಾಕ್ಷಿ.‌ಹೊಸ, ಹೊಸತು ಎನ್ನುವ ಪದವೇ ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ಪುದಿಯ, ಪುದಿಯೆ ಎಂದೇ ಹೊಸ ಮತ್ತು ಹೊಸತಕ್ಕೆ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉಪ್ಪಳದ ಮೂಲ ಹೆಸರು ಕುರ್ಚಿಪಳ್ಳ.. ಈಗಲೂ ಉಪ್ಪಳ ರೈಲ್ವೆ ಸ್ಟೇಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕುರ್ಚಿಪಳ್ಳ ಎಂದೇ ಬರೆದಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಈಗಿನ ಮಂಜೇಶ್ವರ ಅಥವಾ ಹಿಂದಿನ ಮೈಸಿರ ಹಳೆಯ ಬಂದರು ಪಟ್ಟಣ.. ಅಲ್ಲಿನ ಬಂದರು ಕಳೆದೈವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದೀಚೆಗೆ ಮಹತ್ವ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಇದೀಗ ಕೇರಳ ಸರಕಾರವು ಮಂಜೇಶ್ವರವನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಬಂದರಾಗಿ ಪುನರ್‌ ರೂಪೀಕರಣಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅದರ ಕಾಮಗಾರಿಯೂ ಭರದಿಂದ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಮೈಸೂರು ಹುಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನರು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವ ಕಲ್ಪಿಸಿದ್ದ ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಮಂಜೇಶ್ವರವೂ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು. ಅಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಎರಡು ಮಸೀದಿಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೊನ್ನೆಯಷ್ಟೇ ಒಂದು ಮಸೀದಿಯ ಕುರಿತಾಗಿ (ಚೆರಿಯೆ ಪಳ್ಳಿ/ಶೇಖ್ ಸುಲ್ತಾನ್ ಮಸ್ಜಿದ್) ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಮಸೀದಿಯ ಕುರಿತಂತೆ ಮುಂದೆ ಬರೆಯುವೆ. ಅಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಇದೇ ಮಂಜೇಶ್ವರದ ಕಡಲ ಕಿನಾರೆಯಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾವಲು ಕೋಟೆಯನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು.

ನಮ್ಮ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನದೀ ತೀರದ ಬೋಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸುಲ್ತಾನ್ ಬತ್ತೇರಿ ಎಂಬ ಕಾವಲುಗೋಪುರವಿದ್ದರೆ. ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕಿನ ಗೂಡಿನ ಬಳಿ, ಫರಂಗಿಪೇಟೆ ಮುಂತಾದೆಡೆಯೆಲ್ಲಾ ನೇತ್ರಾವತಿಯ ತಟದಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನರ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಸೈನ್ಯ ಸದಾ ಕಾವಲು ಕಾಯುತ್ತಿತ್ತು.‌ಅದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಯಾಗಿ ಗೂಡಿನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಫಿರಂಗಿಯೊಂದನ್ನು ಈಗಲೂ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಡಲಾಗಿದೆ. ಫರಂಗಿಪೇಟೆ ಎಂದು ಊರೊಂದಕ್ಕೆ ಹೆಸರು ಬಂದಿರುವುದೇ ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಫಿರಂಗಿಯಿಂದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಯೂ ನೇತ್ರಾವತಿ ತೀರದಲ್ಲಿ ಫಿರಂಗಿಗಳನ್ನಿಟ್ಟು ಯಾವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಾದರೂ ಜಲಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯನ್ನೆದುರಿಸಲು ಟಿಪ್ಪು ಸೈನ್ಯ ಸಜ್ಜಾಗಿತ್ತು.

ಇಡೀ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ತಲೆನೋವಾಗಿದ್ದ, ಮತ್ತು ಸಿಂಹಸ್ವಪ್ನವಾಗಿದ್ದ ರಾಜ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯು ಮಂಜೇಶ್ವರಕ್ಕೆ ನೌಕೆಯ ಮೂಲಕ ಬಂದು ದಾಳಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಟಿಪ್ಪು ಅಲ್ಲಿನ ಕಡಲ ತೀರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೋಟೆಯನ್ನು 1793-94ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ದೈತ್ಯಾಕಾರದ ಬಂಡೆಗಲ್ಲುಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ ಸದ್ರಿ ಕಾವಲು ಗೋಪುರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚೌಕಾಕಾರದ ಒಂದು ನಿರ್ಮಾಣವಿತ್ತು. ಆ ನಿರ್ಮಾಣವು ನಿರ್ವಹಣೆಯಿಲ್ಲದೇ ಪ್ರಸ್ತುತ ಶಿಥಿಲಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಅದರ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವಿದ್ದರೆ ಇನ್ನುಳಿದ ಮೂರೂ‌ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಫಿರಂಗಿಗಳನ್ನಿಡಲು, ತುಪಾಕಿಗಳನ್ನಿಡಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದರ ಅಳಿದುಳಿದ ನಿಶಾನಿಗಳು ಈಗಲೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಸದ್ರಿ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಬೃಹತ್ ಬಂಡೆಗಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಚ್ಚು ಇಟ್ಟು ಒಡೆದಿರುವ ಕುರುಹುಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ.ಈ ಕಾವಲು ಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತರೆ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಸುಮಾರು ಐದು‌ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ದೂರದಿಂದ ಬರುವ ಯುದ್ಧ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ಬರಿಗಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡಬಹುದು. ಇನ್ನು‌ ದೂರದರ್ಶಕದಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಇನ್ನೂ ಬಹಳಷ್ಟು ದೂರದವರೆಗಿನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯ.

ದೂರದಿಂದ ಕಂಡು ಬರುವ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ಫಿರಂಗಿ ದಾಳಿಯ ಮೂಲಕ ಹೊಡೆದುರುಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ಟಿಪ್ಪು ಈ ಕಾವಲು ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಮತ್ತು ಮರುದಾಳಿಗೆ ಅಥವಾ ದಾಳಿಗೆ ಸನ್ನದ್ಧವಾಗಿರದ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸನ್ನದ್ಡಗೊಳಿಸಲೂ ಸಮಯಾವಕಾಶವೂ ಸಿಗುತ್ತದೆಂಬ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರಲು ಈ ಕಾವಲು ಕೋಟೆಯನ್ನು ಎತ್ತರದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಬೃಹತ್ ಬಂಡೆಗಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಒಡೆದು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅದರ ಸಂರಚನೆಯ ಸ್ವರೂಪದಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.

ಉಪಖಂಡದ ಅರಸರುಗಳೆಲ್ಲಾ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಶರಣಾಗಿ ಅವರ ಅಧೀನ ರಾಜರುಗಳಾಗಿ ಸುಖಲೋಲುಪ್ತ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಿದರೆ ಟಿಪ್ಪು ಮಾತ್ರ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ತನ್ನ ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಸೆಣಸಿದರು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸುಖಗಳನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದರು, ಸ್ವಂತ ಮಕ್ಕಳನ್ನೇ ಪಣಕ್ಕಿಟ್ಟರು.. ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿಗಳ ಕಪಿಮುಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನಾಡು ಮತ್ತು ಜನತೆ ನಲುಗಬಾರದೆಂದು ಹೋರಾಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು. ಕೊನೆಗೂ ಹೋರಾಡುತ್ತಲೇ ರಣರಂಗದಲ್ಲಿ ಹುತಾತ್ಮರಾದರು.. ಇಂದು ದೇಶಪ್ರೇಮಕ್ಕೆ ಹೊಸವ್ಯಾಖ್ಯೆ ರಚಿಸಿದ ಮಂದಿಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಅಡಿಯಾಳಾಗಿ ಸುಖಲೋಲುಪ್ತ ಬದುಕು ಸಾಗಿಸಿದ ರಾಜರುಗಳಿಗೆ ವೀರಾಧಿ ವೀರರು,ಶೂರಾಧಿ‌ ಶೂರರು ಎಂಬ ಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಿ ಹಾಡಿ ಹೊಗಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜಗತ್ತು ಕಂಡ ಅಪ್ರತಿಮ ವೀರ, ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಅಭಿಮಾನ ಟಿಪ್ಪು ಮಾತ್ರ ಇತಿಹಾಸ ಲಂಪಟರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಖಳನಾಯಕ…ಇದು ಇತಿಹಾಸದ ಕ್ರೂರ ವ್ಯಂಗ್ಯವಲ್ಲದೇ ಇನ್ನೇನು?
ನನ್ನಂತೆಯೇ ಪ್ರಾಚ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಕುರಿತಂತೆ ಅತೀವ ಆಸಕ್ತಿಯಿರುವ ಉದ್ಯಾವರದ ಹಿರಿಯ ಸ್ನೇಹಿತ ಹನೀಫಿಚ್ಚರೊಂದಿಗೆ ನಿನ್ನೆ ಪೊದೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ ದಾರಿಗಳೆಲ್ಲಾ ಮುಚ್ಚಿ ಹೋದ ಆ ಕಾವಲುಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಅಭಿಮಾನದ ದೊರೆ ಟಿಪ್ಪುವನ್ನು ಹುಡುಕಿದೆ. ಹೃದಯ ಭಾರವಾಯಿತು.

Like us:

ಪ್ರಮುಖ ಸುದ್ದಿಗಳು

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುದ್ದಿಗಳು